Een ontmoeting in het daklozencentrum Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor

’Vechten tegen een foutieve beeldvorming is ook één van onze doelstellingen.’

Maandag 19 november, 10u, Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor, in de Gezondheidstraat in Gent

Is dit een daklozencentrum? De inrichting oogt eerder als een kleine gezellige thuis: de muren van de refter zijn geverfd in een zachtgroene tint en er hangen knusse schilderijtjes omhoog. Eén ervan toont het portret van Petrus - Jozef Triest, de man naar wie het opvangcentrum is genoemd. Het keukenaanrecht blinkt, de tafels zijn kraaknet en de televisie speelt National Geographic.

Het valt me op hoe weinig ik opval. Niemand kijkt op van de aanwezigheid van een journalist. Een zeventiental mensen spreken opgewekt met elkaar. Ze zien er niet sjofel uit: geen lompen, geen nare geuren. Ze zien eruit als u en ik. Werner Van de Weghe, de coördinator van Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor, werkt iedere dag samen met mensen die financieel aan de marges van de maatschappij leven. ‘Weinigen zijn zich ervan bewust hoeveel mensen er in armoede leven, want armoede is vaak onzichtbaar.’

Armoede als ‘core business’

De coördinator van deze gemeenschap steekt meteen van wal wanneer hem gevraagd wordt welke mensen er hulp zoeken bij Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor. ‘Als wij in de hulpverlening willen nadenken over hoe we armoede kunnen bestrijden, dan vertrekken we steeds vanuit die vraag: wie zijn de mensen en wat zijn hun specifieke noden? Dagelijks proberen we hierop een authentiek antwoord te geven. We treden met hen in dialoog en vragen hen: ‘wat kunnen we voor u doen?’ Dat is iets anders dan te zeggen: ‘wij doen dit en jullie moeten jullie daaraan maar aanpassen.’ Armoede is onze core business: op dat vlak zijn we deskundig. We vertrekken dan ook steeds vanuit de verhalen van hen die hulp vragen.’

 Negentig procent van de mensen rondom ons weten niet wie de armen of de daklozen van vandaag zijn. ‘De arme’ bestaat niet, noch ‘de dakloze’, noch ‘de roma’. 

Het lijkt erop dat er nog veel misverstanden bestaan rond de beeldvorming van dakloze mensen. Misschien houden we ons vast aan een dergelijk stereotiep beeld, om niet onder ogen te hoeven zien dat het mensen zijn zoals wij?

Toenemende hulpvraag

De coördinator schetst een portret van de hulpbehoevende mensen die bij Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor aankloppen, want hij vindt dat er bij veel mensen nog steeds een foutief beeld leeft. 

‘De daklozen in Gent kan je op dit moment opsplitsen in vier groepen. De eerste en grootste groep zijn Belgische mannen en vrouwen tussen 18 en 50 jaar van Belgische origine. Hun dakloosheid is nauwelijks uiterlijk zichtbaar. De tweede groep bestaat uit grote gezinnen, die vooral uit Oost-Slovakije komen. Ten derde heb je een kleine groep sans-papiersen ten slotte bestaat er nog een zeer kleine groep thuislozen, aan wie je fysiek kan zien dat ze geen dak boven het hoofd hebben. Dat zijn degene die je aan het station ziet zitten met hun lange baard en hun fles wijn. De clochard met de uiterlijke sporen van armoede – het beeld van ‘de dakloze’ dat mensen zo vaak hebben – omvat nauwelijks enkele procenten van de groep Gentse daklozen.’ Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor bestaat zevenentwintig jaar en blijkbaar is er duidelijk een verschuiving van het aantal eenzamen en daklozen. ‘Zes jaar geleden ontvingen we ongeveer zestig mensen per week. Op dit moment vangen we hier ongeveer achthonderd personen per week op. De grote meerderheid onder hen is ook effectief dakloos.’

Doelstellingen van Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor

Wat wil Huize Triest  - Gemeenschapshuis Tabor nu concreet bereiken? ‘Onze hoofddoelstelling is: er zíjn voor de medemensen en voor hen een thuis creëren. En dat willen we op een geïnspireerde en deskundige manier realiseren. We werken samen met iedereen die vertrekt vanuit de waardigheid van personen. Dak – en thuislozen hebben duizenden dingen niet, maar ze behouden steeds één ding, en dat is hun waardigheid. Onze gemeenschap houdt hiermee altijd rekening. We delen het motto “so others might eat”. Dit wil zeggen dat we thuislozen geen eten schenken, dat we zelf niet zouden opeten. Telkens opnieuw stelt ons centrum zich de vraag of wat we aanbieden wel voldoende menswaardig is.’

De noodlijdende mensen staan letterlijk met hun blote voeten in de modder en als vrijwilligersgemeenschap gaan wij naast hen staan. We doen als het ware onze schoenen uit. Zo weten ze dat wij hun broers of zussen willen zijn.

‘Ten eerste biedt Huize Triest  - Gemeenschapshuis Tabor een dagopvang aan. In het inloopcentrum schenken we ongeveer 120 warme maaltijden per dag. Koffie, thee en melk zijn gratis te verkrijgen. Mensen kunnen langskomen om een babbeltje te slaan, een kopje koffie te drinken of zich te warmen. Er zijn ontspanningsmogelijkheden en iedere maandag voorzien we lessen Nederlands voor anderstalige nieuwkomers, 150 mensen per dag nemen er een douche. Ten tweede heeft Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor ook een acute nachtopvang voor de straatslapers. We bieden deze mensen vijf nachten per veertien dagen aan buiten de winterperiode en tijdens de winter veertien nachten per veertien dagen. Deze nachtopvang is heel laagdrempelig en is geen vorm van wonen. Het gaat hier echt om noodopvang, want als je de acute bedden permanent zou aanbieden, dan neem je de waardigheid van de daklozen af. We willen net dat deze mensen zo snel mogelijk in een meer menswaardige woonvorm terecht kunnen. Ten derde werken we ook aan een begeleiding op lange termijn. Binnen onze structuur richten we ons vooral op de begeleiding van dakloze gezinnen met zieke kinderen. De grote meerderheid van deze gezinnen hebben een vreemde afkomst, maar er zijn ook Belgische gezinnen bij.’

Huize Triest - Gemeenschapshuis Tabor heeft een eigen sociale dienst, die we bewust gescheiden houden van ons inloopcentrum, want we willen dat de anonimiteit gewaarborgd blijft.

Christelijk geïnspireerd vanuit de spiritualiteit van Petrus - Jozef Triest, maar duidelijk met een multiculturele dimensie

Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor werkt vanuit een christelijke inspiratie. Op welke manier werkt de organisatie aan die christelijke identiteit? ‘De tijd van je krijgt soep als je met ons naar de kapel gaat bidden, is middeleeuws. Tegenwoordig gaan we ervan uit dat iemands vrijheid wegnemen, gelijk staat met die persoon zijn waardigheid af te nemen. Het is net de bedoeling dat we ons openstellen naar iedereen. We zijn een gemeenschap in het hart van de congregatie van de Broeders van Liefde, maar we behoren niet tot een traditionele kloostergemeenschap. We leven vooral samen met Broeders, aangesloten leden, en een honderdtal vrijwilligers, maar ook met iedereen die op ons een beroep doet.’  Onze Huize Triest - gemeenschap is niet hiërarchisch gestructureerd of georiënteerd maar het is een gemeenschap in concentrische cirkels, de ene persoon staat dichter bij de kern van de gemeenschap dan de andere, maar allen horen er wel fundamenteel bij. Wij zijn een nieuwe multiculturele gemeenschap in het hart van onze congregatie!

’We zien een verschillende taal of cultuur niet als een barrière, maar als een rijkdom.’

Hoe ziet het leven van een vrijwilliger eruit? ‘Er zijn vier pijlers waarop onze gemeenschap gebaseerd is. De eerste pijler is het (gemeenschappelijke) gebed. Ten tweede houden we ons vast aan ons apostolaat: dit is de structuur van de organisatie met een dag- en nachtcentrum, het begeleid wonen, het inloopcentrum... De derde pijler is de gemeenschap zelf, die we samen delen, het vrijwillige engagement. Onze gelofte als religieus, onze belofte als aangesloten lid of ons engagement als vrijwilliger is ten slotte onze laatste pijler.’  Laat het me wel even beklemtonen dat alle pijlers binnen onze gemeenschap even belangrijk zijn, ze moeten in evenwicht zijn zoals een tafel met vier poten. Vanuit de basis juichen wij het geglobaliseerde karakter van onze congregatie Broeders van Liefde van harte toe. Wij zijn fier om Broeders van Liefde te mogen zijn!

 ‘Vechten tegen een foutieve beeldvorming is ook één van onze doelstellingen’ en daarom zorgt de organisatie ook voor een vorm van sensibilisering. ‘Als vrijwilligers trekken we geregeld in Vlaanderen rond en we ontvangen ook scholen. De leerlingen komen zo in aanraking met getuigenissen van daklozen. Zo worden ze al jong gesensibiliseerd en krijgen ze een antwoord op wat ze kunnen doen voor mensen in armoede.’

Geen ‘kringloopvoedsel'

Wat kan je dan als geïnteresseerde buitenstaander betekenen? ‘In principe ontvangen we geen geschonken voedsel meer. De reden waarom ligt voor de hand: wat we zelf niet opeten, geven we ook niet door aan mensen in armoede. We geloven in het concept van kringloopwinkels, maar je mag dit principe niet toepassen op voeding.

Niet elke particulier kan structureel op zichzelf werken, dus probeert Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor particulieren in te schakelen in structurele benaderingen, want er bestaan al voldoende organisaties in Gent die zich over de armoedeproblematiek of daklozenproblematiek ontfermen.’

Of het altijd zijn droom is geweest om iets voor daklozen te betekenen? ‘Die vraag is eigenlijk ondergeschikt. Ik heb voor dit werk of moet ik zeggen dit leven gekozen vanuit een christelijke inspiratie. Ik heb lang gewerkt als leerkracht godsdienst in het beroepssecundair onderwijs. Men heeft me vanuit de congregatie gevraagd om Huize Triest  - Gemeenschapshuis Tabor gestalte te geven, maar alles wat je hier ziet, is een resultaat van een gemeenschapsgebeuren. Ik ben wel  de coördinator en woordvoerder, maar ik spreek altijd in naam van de gemeenschap: "Huize Triest - Gemeenschapshuis Tabor".

Interview met Werner Van de Weghe (daklozenzorg Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabor)

Lien Ledegen

• Facebook
• Twitter
• StumbleUpon
• Digg
• Delicious
• Reddit
• Technorati