DE TIJD WOENSDAG 9 JANUARI 2013
Werkloosheid neemt toe ondanks tekenen van herstel...
Werkloosheid neemt toe ondanks tekenen van herstel...
Het Europese werklozenleger is in november weer een regiment rijker geworden. In de eurozone zitten bijna 19 miljoen mensen zonder werk. Een op de vier jongeren is werkloos.
JASPER VEKEMAN EN KOEN DEDOBBELEER
Nooit eerder sinds het begin van de tellingen in 1995 telde de eurozone zoveel werklozen. Volgens de cijfe- raars van Eurostat, het statistisch bureau van de Europese Unie, zat in november 11,8 procent van de beroepsactieve bevolking zonder werk. Dat trieste record komt overeen met de voltallige bevolking van Oostenrijk en ons land samen.
JASPER VEKEMAN EN KOEN DEDOBBELEER
Nooit eerder sinds het begin van de tellingen in 1995 telde de eurozone zoveel werklozen. Volgens de cijfe- raars van Eurostat, het statistisch bureau van de Europese Unie, zat in november 11,8 procent van de beroepsactieve bevolking zonder werk. Dat trieste record komt overeen met de voltallige bevolking van Oostenrijk en ons land samen.
De werkloosheidsgraad steeg met 0,1 procentpunt tegenover ok- tober. Dat betekent dat het werklo- zenleger in de eurozone - in novem- ber al 18,8 miljoen man sterk - nog eens 113.000 verse krachten in de rangen heeft gesloten.
Met 26,6 en 26,0 procent spannen Spanje en Griekenland de weinig benijdenswaardige kroon. Met een werkloosheidsgraad van 7,4 procent doet België het goed aan de kop van het Europese peloton, maar de echte gangmakers zijn Oostenrijk (4,5%), Duitsland (5,4%) en Nederland (5,6%).
Met 26,6 en 26,0 procent spannen Spanje en Griekenland de weinig benijdenswaardige kroon. Met een werkloosheidsgraad van 7,4 procent doet België het goed aan de kop van het Europese peloton, maar de echte gangmakers zijn Oostenrijk (4,5%), Duitsland (5,4%) en Nederland (5,6%).
Het grootste zorgenkind blijft de jeugdwerkloosheid. 3,7 miljoen jongeren onder 25 jaar zaten in no- vember zonder werk. De werkloos- heidsgraad in die leeftijdscategorie bedroeg 24,3 procent. Volgens commentatoren dreigt een kwart van de jongeren deel een verloren generatie te vormen.
Net als bij de algemene werk- loosheid verschilt de werkloosheid bij jongeren enorm van land tot land. Spanje en Griekenland zijn opnieuw de trieste uitschieters. Meer dan een op de twee Spaanse en Griekse jongeren zitten werk- loos thuis. Met 8,1 procent slaagt Duitsland er het best in zijn jongeren aan de slag te krijgen. België zit met een cijfer van 19,7 procent eer- der in de Europese middenmoot.
Net als bij de algemene werk- loosheid verschilt de werkloosheid bij jongeren enorm van land tot land. Spanje en Griekenland zijn opnieuw de trieste uitschieters. Meer dan een op de twee Spaanse en Griekse jongeren zitten werk- loos thuis. Met 8,1 procent slaagt Duitsland er het best in zijn jongeren aan de slag te krijgen. België zit met een cijfer van 19,7 procent eer- der in de Europese middenmoot.
Te midden van alle doemberich- ten over de werkgelegenheid gloorde gisteren toch een licht- puntje. Voor de tweede maand op rij zat het vertrouwen van consu- menten en bedrijven in de munt- unie immers in de lift. Dat leerde de maandelijkse barometer van de Europese Commissie. De ESI-indi- cator die naar het vertrouwen peilt, steeg in december van 85,7 tot 87 punten. Daarmee staat de barometer op het hoogste peil sinds juli 2012.
Als reden verwijzen economen naar het betere sentiment op de financiële markten en het gunstige nieuws dat overwaait uit China en de Verenigde Staten. ‘Maar met nog meer besparingen in de pijp- lijn, de stijgende werkloosheid en de schuldencrisis die lang niet over is, hebben bedrijven en consumenten nog altijd veel om over te tobben’, waarschuwt ING-econoom Martin van Vliet. ‘Toch is het be- moedigend dat het vertrouwen in de juiste richting beweegt.’
Als reden verwijzen economen naar het betere sentiment op de financiële markten en het gunstige nieuws dat overwaait uit China en de Verenigde Staten. ‘Maar met nog meer besparingen in de pijp- lijn, de stijgende werkloosheid en de schuldencrisis die lang niet over is, hebben bedrijven en consumenten nog altijd veel om over te tobben’, waarschuwt ING-econoom Martin van Vliet. ‘Toch is het be- moedigend dat het vertrouwen in de juiste richting beweegt.’
Opvallend is dat het vertrouwen in zowat alle landen van de eurozo- ne stijgt. In Griekenland klokt het vertrouwen zelfs af op het hoogste peil sinds januari 2010.
Europese welvaartsstaat uitgeput
De Europese welvaartsstaat zit op zijn tandvlees. De crisisjaren hebben de buffers aangevreten die de inkomens van de Europeanen moesten beschermen. En beterschap
is wellicht niet voor morgen.
KOEN DEDOBBELEER
De inkt van de dramatische werkloosheidsstatistieken was nog niet droog toen de Europese Commissie gisteren uitpakte met een somber rapport over de sociale toestand op het continent. ‘2012 was opnieuw een zeer slecht jaar voor Europa op het vlak van werkloosheid en de verslechterende sociale toestand’, zei László Andor, de eurocommissaris voor Arbeid en Sociale Zaken. De Hongaar noemde de sociale toestand zonder meer ‘zorgwekkend’.
Het vuistdikke rapport liegt er niet om. Een greep uit de gitzwarte cijfers: de spagaat tussen de landen in het noorden en het zui- den van de eurozone is pijnlijker dan ooit. Niet verrassend zakken vooral de zuidelijke landen almaar dieper weg in het sociale moeras. In 2007 was er amper een verschil tussen de werkloosheidsgraad van het noor- den en het zuiden. Vandaag gaapt een kloof van meer dan 7,5 procentpunten tussen beide.
Bovendien zagen de meeste Europese ge- zinnen hun inkomens afnemen, terwijl de ri- sico’s op armoede of sociale uitsluiting nog toenamen. Vooral jongvolwassenen, werk- loze vrouwen en alleenstaande moeders lo- pen aanzienlijk meer risico om in armoede te sukkelen.
Tussen 2009 en 2011 nam het besteedbare inkomen van de Griekse gezinnen bijvoor- beeld met een vijfde af. Aangepast voor in- flatie bedroeg de daling bijna 17 procent. Spanje ‘beperkte’ de schade tot 8,1 procent. Met een verlies van 2,6 procent zit België nog bij de betere Europese leerlingen. Europees kampioen is Zweden, een niet-euroland. In twee jaar tijd zagen de Zweedse gezinnen hun besteedbaar inkomen met 4,6 procent aandikken.
Buffers
Beterschap is niet meteen in zicht. ‘Het is on- waarschijnlijk dat Europa in 2013 veel so- ciaaleconomische verbetering ziet’, verwacht eurocommissaris Andor. Tenzij Europa plots een oplossing voor de eurocrisis uit zijn hoed tovert, er weer investeringen komen en er geld vloeit naar de reële economie.
is wellicht niet voor morgen.
KOEN DEDOBBELEER
De inkt van de dramatische werkloosheidsstatistieken was nog niet droog toen de Europese Commissie gisteren uitpakte met een somber rapport over de sociale toestand op het continent. ‘2012 was opnieuw een zeer slecht jaar voor Europa op het vlak van werkloosheid en de verslechterende sociale toestand’, zei László Andor, de eurocommissaris voor Arbeid en Sociale Zaken. De Hongaar noemde de sociale toestand zonder meer ‘zorgwekkend’.
Het vuistdikke rapport liegt er niet om. Een greep uit de gitzwarte cijfers: de spagaat tussen de landen in het noorden en het zui- den van de eurozone is pijnlijker dan ooit. Niet verrassend zakken vooral de zuidelijke landen almaar dieper weg in het sociale moeras. In 2007 was er amper een verschil tussen de werkloosheidsgraad van het noor- den en het zuiden. Vandaag gaapt een kloof van meer dan 7,5 procentpunten tussen beide.
Bovendien zagen de meeste Europese ge- zinnen hun inkomens afnemen, terwijl de ri- sico’s op armoede of sociale uitsluiting nog toenamen. Vooral jongvolwassenen, werk- loze vrouwen en alleenstaande moeders lo- pen aanzienlijk meer risico om in armoede te sukkelen.
Tussen 2009 en 2011 nam het besteedbare inkomen van de Griekse gezinnen bijvoor- beeld met een vijfde af. Aangepast voor in- flatie bedroeg de daling bijna 17 procent. Spanje ‘beperkte’ de schade tot 8,1 procent. Met een verlies van 2,6 procent zit België nog bij de betere Europese leerlingen. Europees kampioen is Zweden, een niet-euroland. In twee jaar tijd zagen de Zweedse gezinnen hun besteedbaar inkomen met 4,6 procent aandikken.
Buffers
Beterschap is niet meteen in zicht. ‘Het is on- waarschijnlijk dat Europa in 2013 veel so- ciaaleconomische verbetering ziet’, verwacht eurocommissaris Andor. Tenzij Europa plots een oplossing voor de eurocrisis uit zijn hoed tovert, er weer investeringen komen en er geld vloeit naar de reële economie.
Vooral de zuidelijke eurolanden, zoals Griekenland, zakken almaar dieper weg in het sociale moeras.
Daarnaast zijn er tekenen aan de wand dat de welvaartsstaat op zijn tandvlees zit. Na vijf lange crisisjaren is de slagkracht van de overheden om het inkomen van de bur- gers te beschermen, aangetast. ‘De meeste welvaartssystemen hebben hun vermogen verloren om de inkomens van de huishou- dens te beschermen tegen de effecten van de crisis’, zei Andor.
‘De buffer van lagere fiscale inkomsten en hogere uitgaven voor sociale uitkeringen, de automatische stabilisatoren, is weg omdat de nationale begrotingen geen manoeu- vreerruimte meer hebben’, stelt Andor. Ter- wijl de overheden in de periode 2007 tot 2009 nog een vangnet onder de inkomens van de burgers konden leggen, is dat stoot- kussen nu grotendeels opgesoupeerd. Veel lidstaten hakten noodgedwongen in de werkloosheidsuitkeringen of lieten belas- tingvoordelen uitdoven.
Koren op de molen
Het rapport is koren op de molen van critici die zeggen dat de Europese Commissie de sociale toestand in de hand heeft gewerkt door veel te hard te hameren op besparin- gen. Toch nam Andor het op voor zijn colle- ga, Olli Rehn. Voor velen is hij, de eurocom- missaris voor Economische en Monetaire Za- ken, het gezicht van de besparingen.
Andor noemde budgettaire oefeningen ‘een zeer belangrijk doel’. Wel voegde hij eraan toe dat de besparingspolitiek begeleid moet worden ‘door een politiek die de groei ondersteunt’. Om Europa uit het sociaal moeras te halen en de werkgelegenheid aan te zwengelen pleit Andor onder meer voor een verschuiving van de lasten. De belastin- gen moeten arbeid zo veel mogelijk ontzien. Hij ziet ook heil in flexibelere arbeidsmark- ten.
Daarnaast zijn er tekenen aan de wand dat de welvaartsstaat op zijn tandvlees zit. Na vijf lange crisisjaren is de slagkracht van de overheden om het inkomen van de bur- gers te beschermen, aangetast. ‘De meeste welvaartssystemen hebben hun vermogen verloren om de inkomens van de huishou- dens te beschermen tegen de effecten van de crisis’, zei Andor.
‘De buffer van lagere fiscale inkomsten en hogere uitgaven voor sociale uitkeringen, de automatische stabilisatoren, is weg omdat de nationale begrotingen geen manoeu- vreerruimte meer hebben’, stelt Andor. Ter- wijl de overheden in de periode 2007 tot 2009 nog een vangnet onder de inkomens van de burgers konden leggen, is dat stoot- kussen nu grotendeels opgesoupeerd. Veel lidstaten hakten noodgedwongen in de werkloosheidsuitkeringen of lieten belas- tingvoordelen uitdoven.
Koren op de molen
Het rapport is koren op de molen van critici die zeggen dat de Europese Commissie de sociale toestand in de hand heeft gewerkt door veel te hard te hameren op besparin- gen. Toch nam Andor het op voor zijn colle- ga, Olli Rehn. Voor velen is hij, de eurocom- missaris voor Economische en Monetaire Za- ken, het gezicht van de besparingen.
Andor noemde budgettaire oefeningen ‘een zeer belangrijk doel’. Wel voegde hij eraan toe dat de besparingspolitiek begeleid moet worden ‘door een politiek die de groei ondersteunt’. Om Europa uit het sociaal moeras te halen en de werkgelegenheid aan te zwengelen pleit Andor onder meer voor een verschuiving van de lasten. De belastin- gen moeten arbeid zo veel mogelijk ontzien. Hij ziet ook heil in flexibelere arbeidsmark- ten.
Wereld wordt kwetsbaarder
Toenemende ongelijkheid, begrotingstekorten en een opwarmende aarde zijn de drie groeiende kopzorgen voor de wereldbevolking. Dat zeggen dui- zend experts, geraadpleegd door het Wereld Economisch Forum (WEF).
Een kleine maand voor de internationale politieke en economische elite vergadert in de Zwitserse stad Davos, geeft het WEF naar jaarlijkse gewoonte al een schot voor de boeg door de belangrijkste risico’s van de wereldeconomie in kaart te brengen. Het thema luidt dit jaar ‘resilience’, het best te vertalen door ‘veerkracht’.
Na vijf jaar financiële crisis is het beeld somberder geworden. Duizend experts, ge- raadpleegd door het WEF, schatten de kans op grote rampen doorgaans iets groter in dan vorig jaar. En doorgaans ramen ze ook de potentiële schade ervan hoger in. De ex- perts vinden dus dat de wereld kwetsbaar- der is geworden.
De top drie van de belangrijkste risico’s voor de wereld zijn dezelfde als vorig jaar: toenemende ongelijkheid, aanhoudende begrotingstekorten en de opwarming van de aarde. In die keuze zinderen de eurocrisis en de daaruit voortvloeiende besparingen na, evenals de Amerikaanse begrotingsaf- grond en de orkaan Sandy.
De keuze van de top drie reflecteert vol- gens het rapport de twee stormen waar we in zitten: een economische en een ecologi- sche. De catch 22 is dat er door die eerste weinig geld is om iets aan de tweede te doen.
Na vijf jaar financiële crisis is het beeld van de door de WEF geraadpleegde experts somberder geworden.
Sommige risico’s van de voorbije jaren zijn wel wat op de achtergrond verdwenen. Een vertragende Chinese economie of een piek in de olieprijzen wordt niet meer zo waarschijnlijk geacht als vorige jaren. Een verdere ineenstorting van de huizenmarkt of andere activa evenmin. Dat was de groot- ste kopzorg in 2008, 2009 en 2010.
De inschatting van de risico’s leert dat de financieel-economische crisis gestabiliseerd is, maar schade heeft aanricht bij de bevol- king en de overheden. Zij moeten nu om- gaan met de toenemende ongelijkheid en de begrotingstekorten.
De grootste wijziging in de opinies ligt in demografie, milieu en wetenschap. De experts schatten de kansen op onvoorziene gevolgen van nieuwe medische technologie of klimaatverandering groter in. Ook een onhoudbare groei van de wereldbevolking en een mismanagement van de vergrijzen- de bevolking wordt almaar waarschijnlij- ker. Nog een kopzorg is hoe mensen en or- ganisaties op elkaar reageren in een wereld die almaar beter geconnecteerd is en waarin communicatie almaar sneller gaat. BH
Toenemende ongelijkheid, begrotingstekorten en een opwarmende aarde zijn de drie groeiende kopzorgen voor de wereldbevolking. Dat zeggen dui- zend experts, geraadpleegd door het Wereld Economisch Forum (WEF).
Een kleine maand voor de internationale politieke en economische elite vergadert in de Zwitserse stad Davos, geeft het WEF naar jaarlijkse gewoonte al een schot voor de boeg door de belangrijkste risico’s van de wereldeconomie in kaart te brengen. Het thema luidt dit jaar ‘resilience’, het best te vertalen door ‘veerkracht’.
Na vijf jaar financiële crisis is het beeld somberder geworden. Duizend experts, ge- raadpleegd door het WEF, schatten de kans op grote rampen doorgaans iets groter in dan vorig jaar. En doorgaans ramen ze ook de potentiële schade ervan hoger in. De ex- perts vinden dus dat de wereld kwetsbaar- der is geworden.
De top drie van de belangrijkste risico’s voor de wereld zijn dezelfde als vorig jaar: toenemende ongelijkheid, aanhoudende begrotingstekorten en de opwarming van de aarde. In die keuze zinderen de eurocrisis en de daaruit voortvloeiende besparingen na, evenals de Amerikaanse begrotingsaf- grond en de orkaan Sandy.
De keuze van de top drie reflecteert vol- gens het rapport de twee stormen waar we in zitten: een economische en een ecologi- sche. De catch 22 is dat er door die eerste weinig geld is om iets aan de tweede te doen.
Na vijf jaar financiële crisis is het beeld van de door de WEF geraadpleegde experts somberder geworden.
Sommige risico’s van de voorbije jaren zijn wel wat op de achtergrond verdwenen. Een vertragende Chinese economie of een piek in de olieprijzen wordt niet meer zo waarschijnlijk geacht als vorige jaren. Een verdere ineenstorting van de huizenmarkt of andere activa evenmin. Dat was de groot- ste kopzorg in 2008, 2009 en 2010.
De inschatting van de risico’s leert dat de financieel-economische crisis gestabiliseerd is, maar schade heeft aanricht bij de bevol- king en de overheden. Zij moeten nu om- gaan met de toenemende ongelijkheid en de begrotingstekorten.
De grootste wijziging in de opinies ligt in demografie, milieu en wetenschap. De experts schatten de kansen op onvoorziene gevolgen van nieuwe medische technologie of klimaatverandering groter in. Ook een onhoudbare groei van de wereldbevolking en een mismanagement van de vergrijzen- de bevolking wordt almaar waarschijnlij- ker. Nog een kopzorg is hoe mensen en or- ganisaties op elkaar reageren in een wereld die almaar beter geconnecteerd is en waarin communicatie almaar sneller gaat. BH
0 comments:
Post a Comment