Het Roma getto in de Europese cultuurstad 2013
Lunik 9 - Kocice - Slowakije - Europa
http://www.youtube.com/watch?v=qMTpVmXweP4
En waar zijn deze mensen nu naar toe? Waarheen?
http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=-ZmPmCubxWU
En waar zijn deze mensen nu naar toe? Waarheen?
http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=-ZmPmCubxWU
Jammer genoeg moeten wij vandaag terug de alarmbel luiden: De Roma achterna …
Een droeve terugblik op bezoeken aan de minderheid Roma in Oost-Slowakije in een periode van 10 jaar
Bijna dag op dag 20 jaar nadat het Nationaal Parlement van Slowakije in juli 1992 de soevereiniteit van Slowakije uitgeroepen had, reisde een groep van Huize Triest – Gemeenschapshuis Tabornaar Slowakije.
Deze verjaardag liet ons terugblikken vooraleer voet te zetten in Kosice, de tweede stad van het land om andermaal de leefsituatie van de Roma’s in voormalig Tsjecho-Slowakije te ervaren.
Deze verjaardag liet ons terugblikken vooraleer voet te zetten in Kosice, de tweede stad van het land om andermaal de leefsituatie van de Roma’s in voormalig Tsjecho-Slowakije te ervaren.
Op 3 september 1992 werd de Slowaakse grondwet aangenomen en op 25
november verleende het Federaal Parlement van Tsjecho-Slowakije de vereiste drie vijfdemeerderheid aan een wet waardoor de federatie ontbonden werd. De nieuwe staat Slowakije ontstond officieel op 1 januari 1993. De grondwet voorzag een meerpartijenstelsel, een vrije markteconomie en eerbied voor de mensenrechten. Een hoopvolle evolutie nadat in 1990 het communisme oneervol ten val was gekomen.
Voor de grootste minderheidsgroep van het land, de Roma, kon je hopen dat aan hun eeuwenlange achterstelling hiermee snel een einde zou komen.
Het liep wel anders.
Met het einde van de collectief gestuurde staatseconomie, met een relatief hoge werkloosheidsgraad en aanvaardbare humanitaire situatie, begon de langgerekte ellende nog maar pas.
Op de puinen van de ineenstortende economie werd de Roma aangeduid als de zondebok. Ze werden verdreven uit de steden en verbannen naar het platteland en stadsgetto’s.
Slowakije begon langzaam uit het economisch dal te klauteren met als hoogtepunten het toetreden tot de Europese Unie en de NAVO in 2004.
Dure eden van politici, Europese fondsen, humanitaire tussenkomsten in het Europees Parlement … niets kon de steile neergang van de Roma tegenhouden.
In 2000 arriveerden de eerste families in Gent. Het waren asielzoekers en ze konden zich aardig nestelen met leefgeld als kandidaat – vluchteling.
Het vervolg was minder rooskleurig.
Het vervolg was minder rooskleurig.
Geen leefgeld meer, humanitaire opvang dat crashte in een overvol opvangsysteem.
Honderden gezinnen op straat, dakloos en precair verblijvend.
Honderden gezinnen op straat, dakloos en precair verblijvend.
Mijn eerste bezoeken gaan terug tot 2002 en 2003.
Julius Pecha was terug naar zijn ouderlijk huis in Kecerovce met Denisa en hun oudste twee kinderen. Wij gingen ze achterna en werden voor de eerste keer geconfronteerd met de helse leefomstandigheden in talrijke dorpen die we aandeden. Steeds hetzelfde scenario : geen werk, onvoldoende scholen, rabiate haat van de ‘blanke’ Slovaken en een niets ontziende discriminatie van het staatsapparaat.
Julius Pecha was terug naar zijn ouderlijk huis in Kecerovce met Denisa en hun oudste twee kinderen. Wij gingen ze achterna en werden voor de eerste keer geconfronteerd met de helse leefomstandigheden in talrijke dorpen die we aandeden. Steeds hetzelfde scenario : geen werk, onvoldoende scholen, rabiate haat van de ‘blanke’ Slovaken en een niets ontziende discriminatie van het staatsapparaat.
Tien jaar later, vol Europese hoop, kwam ik via het mobiele project van Huize Triest Gemeenschapshuis Tabor terug in contact met onze Roma vrienden.
Weer eerst bij Julius, maar ook naar Vaharnovce, Spisky Stiavnik, Velka Ida, Presov … Lunik IX.
Niets veranderd! Ondanks de vele sporen van Europees geld en welvaart gaat het met Julius en de Roma van kwaad tot erger.
Lunik IX wordt stilaan onbewoonbaar voor de 5000 zielen die daar nog wonen.
Het schooltje die we in 2002 bezochten was net geen ruïne, geblakerd en aangetast in haar nobel doel. De kleuterschool is er nog, maar dan zonder vensters die vervangen zijn door ijzeren platen.
Het schooltje die we in 2002 bezochten was net geen ruïne, geblakerd en aangetast in haar nobel doel. De kleuterschool is er nog, maar dan zonder vensters die vervangen zijn door ijzeren platen.
Mijn recentste tocht naar de regio Kosice was één grote bevestiging en déjà-vu …
Gemiddelde lonen in de nieuwe munt : € 300.
Ziekenhuizen die lijken op na-oorlogse gasthuizen.
Ontvolkende leeglopende dorpen.
Emigrerende gezinnen, tegen beter weten in, naar een onzeker bestaan in het westen.
Favela-toestanden in een groot aantal dorpen.
Ondervoeding, werkloosheid, drugsverslaving op jonge leeftijd, uitzichtloosheid leiden verder tot gefrustreerde en totaal ongeschoolde opgroeiende jongeren.
Vele gesprekken later met Julius, nu en 10 jaar eerder en onze ervaringen met de Gentse Roma geven ons weinig redenen tot optimisme.
Toch geven we niet af … we blijven onze schouders zetten onder iedereen die in ons inloopcentrum binnenkomt. Ongeacht hun afkomst en kleur.
Opré Roma …
Romale bachtale …
Wie weet binnen 10 jaar wordt het beter … hoop doet leven!
Werner Van de Weghe.
0 comments:
Post a Comment